Biodiversidade e Ambiente I

Tamanho: px
Começar a partir da página:

Download "Biodiversidade e Ambiente I"

Transcrição

1 Biodiversidade e Ambiente I Capt III - II. A evolução da vida vegetal na água: as algas

2 A evolução da vida vegetal na água: as algas Características diagnosticantes Papel das algas para o homem Características diagnosticantes Feófitas Rodófitas

3 Características diagnosticantes das Algas - Natureza dos pigmentos - Natureza das substâncias de reserva - Composição da parede celular - Presença e número de flagelos - Habitat

4 Características das algas Procariotas Divisão Nome Vulgar Pigmentos Cyanophyta cianobactérias clorofila a, ficobilinas, caroteno, várias xantofilas Proclorophyta proclorófita clorofila a, b, caroteno, xantofilas (zeaxantina) Euglenophyta clorofila a e b, caroteno, pequena quantidade de xantofilas Cryptophyta criptomonas Nenhumas ou clorofilas a e c, ficobilinas,, carotenos Haptophyta clorofilas a e c, ficobilinas,, carotenos, algumas xantofilas Bacillariophyta diatomáceas Nenhumas ou clorofilas a e c, caroteno, fucoxantina Substâncias de Reserva grânulos cianoficina grânulos de volutina grânulos cianoficina grânulos de glicerol Parede celular semelhante às bactéria Gram - semelhante às bactéria Gram - Habitat a.d.; a.s.; a.m.; t; a; a.d.; a.m. paramilo ausente, a.d.(principalment e); a.m. amido crisolaminarina Não tem parede celular, placas proteicas Celulose ou material organico calcificado a.d; am a.d.; a.m.(principalmente); crisolaminarina silica a.d; am ASP Chrysophyta algas douradas clorofilas a e c, carotenóides fucoxantina crisolaminarina sílica, celulose, mucilagens a.d.; a.m (poucas) Dinophyta dinoflagelados clorofila a e c, caroteno, peridinin Eucariotas Chlorophyta algas verdes clorofila a e b., carotenos. Xantofilas (raras) Phaeophyta algas clorofila a e c. castanhas caroteno xantofilas-fucoxantina Rhodophyta algas vermelhas clorofila a e d ficocianina, ficoeritrina amido lípidos amido gotas lipídicas manitol laminarina amido florídeo (não cora com lugol) a.d. - águas doces, a.s. - águas salobras; a.m. - águas marinhas; t - terrestres; a - água mucilagens, celulose ou ausente celulósica, celulosicopeptídica celulose, ácido alginico, mucopolisacarideos celulose, xilano, pectina a.d.; a.m.(principalmente); HABs, FANs a.d.; a.s.; a.m (principalmente) a.s.; a.m. (maioria) a.s.; a.m. (maioria);

5 Feófitas Cerca de 1500 sp. Marinhas, a grande maioria de águas frias Clorofila a, c e fucoxantina Parede celulósica rica em alginato Armazena laminarina Estrutura talosa

6 Féofitas Estrutura complexa Tecido tipo floema Placas crivosas e zonas de calose

7 Rodófitas Coralinas Estrutura filamentosa Cerca de 4000 sps marinhas Clorofila a e d, ficobilinas - amido florídeo como substância de reserva Parede celular celulósica rica em galactanos, agar e carragina

8 Rodófitas Coralinas Chondrus

9 Rodófitas Crescimento filamentoso com ramos laterais Ligações entre células - pontuações que se estabelecem entre as células

10 Clorófitas

11 Divisão celular nas Clorófitas Classe Chlorophyceae Fuso mitótico não persistente - presença de ficoplasto Classe Charaphyceae Fuso mitótico persistente presença de fragmoplasto semelhante ao das plantas superiores

12 Cap. IV. A invasão da Terra As adaptações ao meio terrestre O factor solo e as alterações do clima A deriva dos continentes e a orogenia como fenómenos importantes na evolução Comparação entre vida na água e na terra

13 Evolução da atmosfera

14 Sea Changes in the Sediments Des Marais (2005). Nature 437:

15 A colonização do meio terrestre Níveis elevados de CO 2 devem ter contribuido para a formação do solo Produtividades mais elevadas Precipitações ácidas Fauna do solo

16 The evolution of plants

17 Era Período Época Milhões de anos Eventos climáticos e físicos Vida Vegetal /Tipo de paisagem Vida Animal Pérmico 290 Glaciação extensa no Hemisfério Sul. Continente no Hemisfério Sul. Orogenia dos apalacianos Plantas com sementes. Progimnospérmicas Idade dos répteis. Declínio dos anfíbios. Segunda radiação dos insectos (metamorfoses) Carbónico 354 Clima subtropical. Nível do mar alto. Formação de depósitos de carvão.início da fusão dos continentes. Primeiras sementes. Primeiras folhas. Fetos arbóreos. Zonas pantanosas. Idade dos anfíbios. Primeiros réteis. Primeira radiação dos insectos (formação das asas). Paleozóico Devónico Silúrico Clima quente e seco. Continentes com alguma orogenia. Aquecimento. Continentes sem relevo. Fragmentação da Gondwana. CO 2 Diversificação das plantas vasculares sem sementes Rhyniophyta. Grupos modernos de algas e fungos Idade dos peixes, primeiros anfíbios e insectos Invasão dos primeiros artrópodes Ordovício 490 Arrefecimento. Glaciação. Mares cobrindo os continentes. Nìvel do mar baixo. Concentração de O 2 mais elevada. Diminuição de CO2 Invasão da Terra pelas plantas Diversificação dos moluscos Câmbrico 543 Clima quente e seco, C O 2 elevado Diversificação das algas. Primeiros fungos Diversificação dos invertebrados

18 Comparação da vida nos 2 meios Água Meio de suporte Água disponível em todas as células O 2 e CO 2 dissolvidos na água Fotossíntese em todas as células Limitação - luz Terra Meio sem suporte Água e minerais só no substrato O 2 e CO 2 facilmente acessível Fotossíntese só nas superfícies expostas Limitação - água

19 Ciclo de vida

20 Kenrick & Crane (1997). Nature 389:33-49 Adaptações ao meio terrestre Devónico MA Megafósseis Eotraqueófitos Eutraqueófitos Eoembriófitos Silúrico Final MA Megafósseis Silúrico MA Esporopolenina

21 Kenrick & Crane (1997). Nature 389:33-49 Adaptações ao meio terrestre Órgãos sexuais Superfícies com trocas gasosas Impermeabilização da superfície Presença de estomas Tecidos condutores Rizóides ou raízes Redução dramática do gametófito - forma Aumento da complexidade do esporófito

22 Era Período Época Milhões de anos Eventos climáticos e físicos Vida Vegetal /Tipo de paisagem Vida Animal Pérmico 290 Glaciação extensa no Hemisfério Sul. Continente no Hemisfério Sul. Orogenia dos apalacianos Plantas com sementes. Progimnospérmicas Idade dos répteis. Declínio dos anfíbios. Segunda radiação dos insectos (metamorfoses) Carbónico 354 Clima subtropical. Nível do mar alto. Formação de depósitos de carvão.início da fusão dos continentes. Primeiras sementes. Primeiras folhas. Fetos arbóreos. Zonas pantanosas. Idade dos anfíbios. Primeiros réteis. Primeira radiação dos insectos (formação das asas). Paleozóico Devónico Silúrico Clima quente e seco. Continentes com alguma orogenia. Aquecimento. Continentes sem relevo. Fragmentação da Gondwana. CO 2 Diversificação das plantas vasculares sem sementes Rhyniophyta. Grupos modernos de algas e fungos Idade dos peixes, primeiros anfíbios e insectos Invasão dos primeiros artrópodes Ordovício 490 Arrefecimento. Glaciação. Mares cobrindo os continentes. Nìvel do mar baixo. Concentração de O 2 mais elevada. Diminuição de CO2 Invasão da Terra pelas plantas Diversificação dos moluscos Câmbrico 543 Clima quente e seco, C O 2 elevado Diversificação das algas. Primeiros fungos Diversificação dos invertebrados

23

24 Tendências evolutivas Kenrick & Crane (1997). Nature 389:33-49 algas verdes - plantas terrestres Evidências moleculares Evidências morfológicas Evidências ecológicas Evidências bioquímicas

25 Parka fósseis Coleochaete extante alga

26 Tendências evolutivas Kenrick & Crane (1997). Nature 389:33-49 algas verdes - plantas terrestres Evidências bioquímicas Clorofila a e b Amido Celulose Glicolato oxidase/glicolato desidrogenase Superoxido dismutase Esporopolenina

27 Biochemistry of Plants Glicolato oxidase

28 Conceitos a reter Características que demonstram terrestrialização Evidências filogenéticas das primeiras plantas Adaptações reprodutoras, morfológicas, bioquímicas Crescimento em altura: adaptações e constrangimentos Complexidade dos organismos e adaptações Charophyceas, Rhynia, e outros riniófitos

29 Referências Bibliograficas Fragmentos em Ecologia (2001) - Ed. MA Martins- Loução. Liv. Escolar Editora/FCUL Wellman et al. (2003) Nature 425: Carroll (2001). Nature 409: Kenrick and Crane (1997). Nature 389: Kenrick (2003) Nature 425: Remy et al. (1994). PNAS 91: Zhou et al. (2003). Nature 421:

Biodiversidade e Ambiente I

Biodiversidade e Ambiente I Biodiversidade e Ambiente I Capt III - II. A evolução da vida vegetal na água: as algas A evolução da vida vegetal na água: as algas Produtividade global e dos oceanos O fitoplancton e o ciclo do C Que

Leia mais

Capt. II - A evolução da vida vegetal na água: as algas

Capt. II - A evolução da vida vegetal na água: as algas Biologia Vegetal Capt. II - A evolução da vida vegetal na água: as algas A evolução da vida vegetal na água: as algas O grupo protista Relações filogenéticas Diversidade de formas e habitats Ecologia das

Leia mais

Biodiversidade e Ambiente I

Biodiversidade e Ambiente I Biodiversidade e Ambiente I Capt IV - A evolução da vida na Terra A evolução da vida na Terra As adaptações ao meio terrestre. Tendências evolutivas. As plantas vasculares sem sementes Diversidade de fetos

Leia mais

Algas Unicelulares e Pluricelulares. Prof. Msc. Cleysyvan Macedo

Algas Unicelulares e Pluricelulares. Prof. Msc. Cleysyvan Macedo Algas Unicelulares e Pluricelulares Prof. Msc. Cleysyvan Macedo Algas Organismos fotossintetizantes pertencentes ao Reino Protista Seres Eucariontes, autotróficos, uni ou pluricelulares Não possuem tecidos

Leia mais

Capt. V - As plantas com sementes

Capt. V - As plantas com sementes Biologia Vegetal Capt. V - As plantas com sementes As Plantas com Sementes As plantas vasculares com sementes Noção de semente Evolução da folha ovulífera Características reprodutoras. Micrósporos e grão

Leia mais

Capt. IV - As plantas vasculares

Capt. IV - As plantas vasculares Biologia Vegetal Capt. IV - As plantas vasculares Relações filogenéticas Grupos monofiléticos - um grupo que possui um ancestral comum e que inclui todos os descendentes desse grupo. Grupos polifiléticos

Leia mais

CARACTERÍSTICAS GERAIS

CARACTERÍSTICAS GERAIS ALGAS CARACTERÍSTICAS GERAIS Unicelulares ou pluricelulares. Microscópicos ou macroscópicos. Coloração variável. Vivem em diferentes tipos de ambientes: lagos, rios, solos úmidos, cascas de árvores, mas

Leia mais

ALGAS Quadro comparative. Chlorophyta Euglenophyta Rhodophyta Phaeophyta Bacillariophyta Dinophyta

ALGAS Quadro comparative. Chlorophyta Euglenophyta Rhodophyta Phaeophyta Bacillariophyta Dinophyta ALGAS Quadro comparative Ocorrencia Morfologia Parede celular Chlorophyta Euglenophyta Rhodophyta Phaeophyta Bacillariophyta Dinophyta Cosmopolita, Ambiente Maioria marinha Maioria de Marinho 90% de água

Leia mais

Algas Biologia

Algas Biologia Algas Biologia 3-2016 Algas O termo alga (usado desde 1753) é aplicado a uma variedade de organismos Há um significado preciso atribuído a ele? Definição: termo tradicional para uma série de eucariotos

Leia mais

Criado e Desenvolvido por: Todos os direitos são reservados 2015. www.tioronni.com

Criado e Desenvolvido por: Todos os direitos são reservados 2015. www.tioronni.com Criado e Desenvolvido por: Todos os direitos são reservados 2015. www.tioronni.com Algas As algas são organismos que anteriormente eram incluídos no Reino Plantae, porém atualmente pertencem ao Reino

Leia mais

ALGAS UNICELULARES E PLURICELULARES PROF.: DAVID SILVEIRA BIOLOGIA

ALGAS UNICELULARES E PLURICELULARES PROF.: DAVID SILVEIRA BIOLOGIA Reino Protista ALGAS UNICELULARES E PLURICELULARES PROF.: DAVID SILVEIRA BIOLOGIA Algas Organismos fotossintetizantes pertencentes ao Reino Protista Seres Eucariontes, autotróficos, uni ou pluricelulares

Leia mais

REINO PROTOCTISTA - ALGAS.

REINO PROTOCTISTA - ALGAS. REINO PROTOCTISTA - ALGAS www.fabianobiologia.com.br www.fabianobiologia.com.br CARACTERÍSTICAS 1 - Não possuem tecidos verdadeiros. 2 - Uni ou multicelulares Corpo denominado TALO. 3 - Eucariontes. 4

Leia mais

Reino Protista (Algas e Protozoários) Profº Jeferson Mussato

Reino Protista (Algas e Protozoários) Profº Jeferson Mussato Reino Protista (Algas e Protozoários) Profº Jeferson Mussato Introdução Constituem um grupo heterogêneo (ap. 22.000 sp), podem ser uni ou pluricelulares, micro ou macroscópicas, presentes em lagos, rios,

Leia mais

REINO PROTOCTISTA - PROTOZOÁRIOS

REINO PROTOCTISTA - PROTOZOÁRIOS 1º EM BIOLOGIA PROFESSOR JOÃO REINO PROTOCTISTA - PROTOZOÁRIOS Reino Protoctista Protozoários Características gerais Eucariontes unicelulares; Heterótrofos (digestão intracelular); Pinocitose Fagocitose

Leia mais

PROF. FERNANDO BELAN - BIOLOGIA MAIS ALGAS

PROF. FERNANDO BELAN - BIOLOGIA MAIS ALGAS PROF. FERNANDO BELAN - BIOLOGIA MAIS INTRODUÇÃO Pertencentes ao Reino Protista, juntamente com os protozoários. O termo Alga, é empregado como designação coletiva, sem valor taxonômico. Fotossintetizantes

Leia mais

Aula de hoje: Bacillariophyta e Phaeophyta: endosimbiose secundária de uma Rodophyta

Aula de hoje: Bacillariophyta e Phaeophyta: endosimbiose secundária de uma Rodophyta Aula de hoje: Bacillariophyta e Phaeophyta: endosimbiose secundária de uma Rodophyta 2 Paulinella Mallomonas 4 1 1 diferentes pigmentos nos cloroplastos 2 Porphyridium 4 3 3 Bacillariophyta Phaeophyta

Leia mais

Características Gerais

Características Gerais Características Gerais Eucarióticos, fotossintetizantes, uni ou multicelulares. Vivem no mar, em água doce e em terra firme, sobre superfícies úmidas. As algas microscópicas são abundantes nas camadas

Leia mais

Características gerais

Características gerais Reino das Plantas Características gerais São organismos: Eucariontes Pluricelulares Autótrofos Possuem diversos pigmentos, como os fotossintetizantes e os acessórios. Características gerais Capacidade

Leia mais

Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes? Reino Monera: cianobactérias ou cianofíceas ou algas azuis (são

Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes? Reino Monera: cianobactérias ou cianofíceas ou algas azuis (são Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes? Reino Monera: cianobactérias ou cianofíceas ou algas azuis (são todas procariontes/unicelulares/autótrofas); Não possuem

Leia mais

BIOLOGIA. Identidade dos Seres Vivos Protistas e Algas Parte II. Prof. Daniele Duó

BIOLOGIA. Identidade dos Seres Vivos Protistas e Algas Parte II. Prof. Daniele Duó BIOLOGIA Identidade dos Seres Vivos Parte II Prof. Daniele Duó Formado por algas e protozoários Algas uni ou pluricelulares, eucariontes, autotróficas Protozoários eucariontes, unicelulares e heterótrofos

Leia mais

Cianobactérias e algas

Cianobactérias e algas Cianobactérias e algas Local em que a vida surgiu Ambiente aquático Vantagens de viver na água Água é mais densa que o ar evita gastos com sistemas de sustentação Estabilidade térmica Solvente universal

Leia mais

REINO PROTOCTISTA OCTIST

REINO PROTOCTISTA OCTIST REINO PROTOCTISTA INTRODUÇÃO O termo protista deriva do grego e significa primeiros de todos, dando a idéia de que eles teriam sido os primeiros eucariontes a surgir no curso da evolução. Reino Protoctista

Leia mais

Morfologia e ultra-estrutura de algas

Morfologia e ultra-estrutura de algas Morfologia e ultra-estrutura de algas Características das algas Fotoautotróficas. Muitas algas são móveis ou possuem um estágio móvel durante o seu ciclo de vida. São geralmente classificadas conforme

Leia mais

MONERA E PROTISTA PROCARIONTES E EUCARIONTES

MONERA E PROTISTA PROCARIONTES E EUCARIONTES MONERA E PROTISTA PROCARIONTES E EUCARIONTES Algas produtor primário no ecossistema aquático Algas Moneras procariontes cianobactérias Algas Protistas - eucariontes uni ou multicelulares exemplo as clorofíceas

Leia mais

Plantas vasculares sem sementes

Plantas vasculares sem sementes Plantas vasculares sem sementes Recordando aula anterior: Briófitas embriófitas sem sistema vascular Adaptações das briófitas ao ambiente terrestre: Proteção da planta contra dissecação. Gametângios e

Leia mais

unidade reprodutiva hifas alga hifas

unidade reprodutiva hifas alga hifas Pertencem ao reino Protoctista*; São eucariontes (presença de núcleo), fotossintetizantes (autotróficos), uni ou multicelulares; Vivem em locais úmidos sobre terra firme ou na água (ambiente marinho e

Leia mais

Departamento de Biologia Vegetal. Biologia Vegetal

Departamento de Biologia Vegetal. Biologia Vegetal Departamento de Biologia Vegetal Biologia Vegetal 2005 2006 Objectivos e avaliação Enquadramento da disciplina A disciplina de Biologia Vegetal é uma disciplina semestral obrigatória no curriculum dos

Leia mais

A CÉLULA. Natércia Charruadas 2011. Biologia e Geologia 10º ano

A CÉLULA. Natércia Charruadas 2011. Biologia e Geologia 10º ano A CÉLULA Natércia Charruadas 2011 Biologia e Geologia 10º ano O entendimento dos processos biológicos depende do conhecimento da célula enquanto unidade fundamental da Vida. As dimensões das células, geralmente

Leia mais

REINO PROTISTA. Protistas. Filo Myxomycota Filo Dictyosteliomycota Filo Oomycota. Protista heterotróficos

REINO PROTISTA. Protistas. Filo Myxomycota Filo Dictyosteliomycota Filo Oomycota. Protista heterotróficos REINO PROTISTA Protistas Protista heterotróficos Filo Myxomycota Filo Dictyosteliomycota Filo Oomycota Protistas fotossintetizantes (algas) Filo Euglenopyta Filo Cryptophyta Filo Rhodopyta Filo Dinopyta

Leia mais

Procariotos. (Bactérias e cianobactérias)

Procariotos. (Bactérias e cianobactérias) Procariotos (Bactérias e cianobactérias) Introdução Reino Monera (do grego moneres = único) Unicelulares ou coloniais procariotos Bactérias Cianobactérias Em termos evolutivos os mais antigos microorganismos

Leia mais

Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes?

Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes? Algas Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes? Reino Monera: Cianobactérias ou cianofíceas ou algas azuis (são todas pro/uni/autó); Reino Protista exclusivamente

Leia mais

BIODIVERSIDADE ALTERAÇÕES CLIMÁTICAS HENRIQUE NEPOMUCENO ALVES

BIODIVERSIDADE ALTERAÇÕES CLIMÁTICAS HENRIQUE NEPOMUCENO ALVES BIODIVERSIDADE E ALTERAÇÕES CLIMÁTICAS HENRIQUE NEPOMUCENO ALVES CAUSAS NATURAIS DAS ALTERAÇÕES CLIMÁTICAS Os Ciclos de Milankovitch (Milutin Milankovitch 1879-1958) 1- Precessão dos equinócios 2 - Excentricidade

Leia mais

REINO PROTOCTISTA OCTIST

REINO PROTOCTISTA OCTIST REINO PROTOCTISTA INTRODUÇÃO O termo protista deriva do grego e significa primeiros de todos, dando a idéia de que eles teriam sido os primeiros eucariontes a surgir no curso da evolução. Reino protista

Leia mais

Professor: Fernando Stuchi REINO PROTISA ALGAS

Professor: Fernando Stuchi REINO PROTISA ALGAS REINO PROTISA ALGAS Características Gerais As algas são constituídas por diversos tipos, cores, formas e tamanhos. É importante destacar que nem todas as algas possuem parentesco evolutivo com as plantas.

Leia mais

BIOLOGIA Botânica 2012/2013 Departamento de Biologia Vegetal Francisco Carrapiço

BIOLOGIA Botânica 2012/2013 Departamento de Biologia Vegetal Francisco Carrapiço Aulas 7 e 8_B BIOLOGIA Botânica 2012/2013 Departamento de Biologia Vegetal Francisco Carrapiço ([email protected]) http://azolla.fc.ul.pt/aulas/biologiabotanica.htm l Biologia (Botânica) 2012/13 Francisco

Leia mais

REINO MONERA. Prof. André Maia COMO AS BACTÉRIAS DESEMPENHAM AS FUNÇÕES REINO MONERA BACTÉRIAS E CIANOBACTÉRIAS. Considerações do Professor

REINO MONERA. Prof. André Maia COMO AS BACTÉRIAS DESEMPENHAM AS FUNÇÕES REINO MONERA BACTÉRIAS E CIANOBACTÉRIAS. Considerações do Professor REINO MONERA Prof. André Maia REINO MONERA BACTÉRIAS E CIANOBACTÉRIAS COMO AS BACTÉRIAS DESEMPENHAM AS FUNÇÕES Considerações do Professor No reino Monera encontramos as bactérias e as cianobactérias. Dos

Leia mais

Biodiversidade e Ambiente I

Biodiversidade e Ambiente I Biodiversidade e Ambiente I Capt IV - A evolução da vida na Terra Plantas vasculares com semente O papel das gimnospérmicas para o homem. A importância da madeira. Os tecidos primários das plantas. O crescimento

Leia mais

Ensino Fundamental II. Prova Gabaritada

Ensino Fundamental II. Prova Gabaritada Ensino Fundamental II Avaliação Objetiva Prova Gabaritada 6ª Série 28/10/2010 Ciências Naturais MaristelaBorges 4º Bimestre Valor: 4,0 Conteúdos Briófitas; Algas Pluricelulares; Pteridófitas; Gimnospermas

Leia mais

Prof. Giovani - Biologia

Prof. Giovani - Biologia Prof. Giovani - Biologia 1.(UFRS) Tanto em uma célula eucarionte quanto em uma procarionte podemos encontrar: a) membrana plasmática e retículo endoplasmático. b) ribossomos e aparelho de Golgi. c) mitocôndrias

Leia mais

POTENCIAL DE PRODUÇÃO DE PLANTAS FORRAGEIRAS. Maria Aparecida Salles Franco Curso de Veterinária Disciplina: Forragicultura e Plantas Tóxicas

POTENCIAL DE PRODUÇÃO DE PLANTAS FORRAGEIRAS. Maria Aparecida Salles Franco Curso de Veterinária Disciplina: Forragicultura e Plantas Tóxicas POTENCIAL DE PRODUÇÃO DE PLANTAS FORRAGEIRAS Maria Aparecida Salles Franco Curso de Veterinária Disciplina: Forragicultura e Plantas Tóxicas Um pouco sobre nutrientes nos alimentos Do ano de 1917 para

Leia mais

Características do Reino Protista

Características do Reino Protista Reino Protista Características do Reino Protista São todos eucariontes Tanto formas unicelulares quanto pluricelulares Autótrofos e heterótrofos Não formam tecidos verdadeiros; Vivem em diversos ambientes;

Leia mais

REINO PROTISTA. Protistas. Filo Myxomycota Filo Dictyosteliomycota Filo Oomycota. Protista heterotróficos

REINO PROTISTA. Protistas. Filo Myxomycota Filo Dictyosteliomycota Filo Oomycota. Protista heterotróficos REINO PROTISTA Protistas Protista heterotróficos Filo Myxomycota Filo Dictyosteliomycota Filo Oomycota Protistas fotossintetizantes (algas) Filo Euglenopyta Filo Cryptophyta Filo Rhodopyta Filo Dinopyta

Leia mais

ALGAS. procarióticas REINO MONERA. Algas REINO PROTISTA. eucarióticas. Nas próximas aulas estudaremos: algas eucarióticas

ALGAS. procarióticas REINO MONERA. Algas REINO PROTISTA. eucarióticas. Nas próximas aulas estudaremos: algas eucarióticas ALGAS Algas procarióticas eucarióticas REINO MONERA REINO PROTISTA Nas próximas aulas estudaremos: algas eucarióticas organismos fotossintetizantes do Reino Protista PLANTAS E ALGAS EUCARIOTOS COM PLASTÍDEOS

Leia mais

Reino Protoctista ou protista

Reino Protoctista ou protista Reino Protoctista ou protista Uni e pluricelulares 1. Características gerais: Eucariontes uni ou pluricelulares. Autótrofas fotossintetizantes. Mar, lagos, rios, superfícies úmidas. Não apresentam tecidos,

Leia mais

CÉLULA VEGETAL E PAREDE CELULAR

CÉLULA VEGETAL E PAREDE CELULAR Universidade Federal do Pampa Campus de São Gabriel Centro de Ciências Rurais Curso de Ciências Biológicas CÉLULA VEGETAL E PAREDE CELULAR Monitora: Rosangela Gonçalves Célula Vegetal As células vegetais

Leia mais

Isolamento e Evolução Isolamento - um dos principais fatores para que ocorram mudanças evolutivas Ilhas - papel central no estudo da evolução O Isolam

Isolamento e Evolução Isolamento - um dos principais fatores para que ocorram mudanças evolutivas Ilhas - papel central no estudo da evolução O Isolam Biogeografia de Ilhas Vida e morte nas ilhas Maratona de Biogeografia Fundamentos de Ecologia e Modelagem Ambiental Aplicados à Conservação da Biodiversidade Vivian F. Renó 12/04/2012 Isolamento e Evolução

Leia mais

c) Monera. d) Plantae.

c) Monera. d) Plantae. Exercícios de fixação - Algas 1) Atualmente, biólogos da área de sistemática e evolução dos seres vivos incluem as algas como pertencentes ao Reino Protista, e não ao Reino Vegetal, como tradicionalmente

Leia mais

Universidade Estadual do Rio Grande do Sul Bacharelado em Gestão Ambiental: Microbiologia Ambiental Aula 10

Universidade Estadual do Rio Grande do Sul Bacharelado em Gestão Ambiental: Microbiologia Ambiental Aula 10 Universidade Estadual do Rio Grande do Sul Bacharelado em Gestão Ambiental: Microbiologia Ambiental Aula 10 Professor Antônio Ruas 1. Créditos: 60 2. Carga horária semanal: 4 3. Semestre: 2 4. Algas microscópicas.

Leia mais

Biodiversidade e Ambiente I

Biodiversidade e Ambiente I Biodiversidade e Ambiente I Capt IV - A evolução da vida na Terra Plantas vasculares com semente As plantas vasculares com sementes Noção de semente Evolução da folha ovulífera Características reprodutoras.

Leia mais

Algas com clorofila a e c. Divisão Phaeophyta, Bacillariophyta e Dinophyta. Divisão Phaeophyta

Algas com clorofila a e c. Divisão Phaeophyta, Bacillariophyta e Dinophyta. Divisão Phaeophyta Algas com clorofila a e c Divisão Phaeophyta, Bacillariophyta e Dinophyta Divisão Phaeophyta 1 Características gerais eucariontes clorofila a, c 1 e c 2 xantofilas ( fucoxantina) e carotenos reserva laminarina

Leia mais

AULA DE HOJE: Plantas vasculares sem sementes

AULA DE HOJE: Plantas vasculares sem sementes AULA DE HOJE: Plantas vasculares sem sementes Recordando aula anterior: Briófitas embriófitas sem sistema vascular Adaptações das briófitas ao ambiente terrestre: Proteção da planta contra dissecação.

Leia mais

Biologia Fungos e Algas

Biologia Fungos e Algas Biologia Fungos e Algas Mankets! Fungos são seres uni ou pluricelulares, eucariontes, heterótrofos, pertencentes ao Reino Fungi. Acreditava-se que os fungos seriam vegetais que perderam a capacidade de

Leia mais

Filo Phaeophyta algas pardas

Filo Phaeophyta algas pardas P. E u k a r y a Filo Phaeophyta algas pardas Grupo monofilético, com cerca de 1500 espécies divididas entre 260 gêneros. Espécies anuais e perenes. A maioria das espécies é marinha sendo que apenas algumas

Leia mais

Professor: Paulo Disciplina: Biologia Campus Aquidauana CITOLOGIA

Professor: Paulo Disciplina: Biologia Campus Aquidauana CITOLOGIA Professor: Paulo Disciplina: Biologia Campus Aquidauana CITOLOGIA CITOLOGIA A área da Biologia que estuda a célula, no que diz respeito à sua estrutura e funcionamento. Kytos (célula) + Logos (estudo)

Leia mais

PRINCIPAIS FITORMÔNIOS

PRINCIPAIS FITORMÔNIOS FITORMÔNIOS São substâncias orgânicas químicas que atuam em diferentes partes do vegetal, como raiz, caule, folha, flor e fruto. São sintetizados em pequenas porções. Responsáveis pelo crescimento e desenvolvimento

Leia mais

Ficha de Trabalho. Tema - A terra e os seus subsistemas em interação

Ficha de Trabalho. Tema - A terra e os seus subsistemas em interação Ficha de Trabalho Tema - A terra e os seus subsistemas em interação O Planeta Terra é uma porção limitada do Universo em constante interação com outros componentes do mesmo. O nosso planeta faz parte de

Leia mais

Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes? Reino Monera: cianobactérias ou cianofíceas ou algas azuis (são

Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes? Reino Monera: cianobactérias ou cianofíceas ou algas azuis (são Quais são os reinos dos seres que podemos encontrar as algas como representantes? Reino Monera: cianobactérias ou cianofíceas ou algas azuis (são todas procariontes/unicelulares/autótrofas); Não possuem

Leia mais

Divisão Phaeophyta. Divisão Phaeophyta, Bacillariophyta e Dinophyta

Divisão Phaeophyta. Divisão Phaeophyta, Bacillariophyta e Dinophyta Algas com clorofila a e c Divisão Phaeophyta, Bacillariophyta e Dinophyta Divisão Phaeophyta (clorofilas a,c 1 e c 2 ) 1 Ocorrência maioria marinha, ocorrendo desde a zona supralitoral até a zona infralitoral.

Leia mais

Capt. II - A evolução da vida vegetal na água: as algas

Capt. II - A evolução da vida vegetal na água: as algas Biologia Vegetal Capt. II - A evolução da vida vegetal na água: as algas A evolução da vida vegetal na água: as algas Aquisição de energia Fotossíntese Pigmentos clorofilinos Diferença entre os pigmentos

Leia mais

Filo Rhodophyta. Algas vermelhas espécies distribuídas entre 680 gêneros. A maioria é macroscópica. E u k a r y a. Renouxia.

Filo Rhodophyta. Algas vermelhas espécies distribuídas entre 680 gêneros. A maioria é macroscópica. E u k a r y a. Renouxia. Renouxia Filo Rhodophyta Algas vermelhas 4000 6000 espécies distribuídas entre 680 gêneros A maioria é macroscópica Pleonosporium Gelidium Delessaria Halymenia R. E u k a r y a Am. J. Bot (2004), 91(10):1481

Leia mais

Tema 5. Regulação Nervosa e Hormonal nos animais. Hormonas Vegetais. José Carlos Morais

Tema 5. Regulação Nervosa e Hormonal nos animais. Hormonas Vegetais. José Carlos Morais Regulação Nervosa e Hormonal nos animais Hormonas Vegetais José Carlos Morais Sistema Nervoso Sistema Hormonal Homeostasia Capacidade de manter o meio interno em equilíbrio Coordenação Nervosa Nervos Motores

Leia mais

Bem Explicado Centro de Explicações Lda. CN 7º Ano Teste Diagnóstico: Condições que permitem a existência de Vida na Terra

Bem Explicado Centro de Explicações Lda. CN 7º Ano Teste Diagnóstico: Condições que permitem a existência de Vida na Terra Bem Explicado Centro de Explicações Lda. CN 7º Ano Teste Diagnóstico: Condições que permitem a existência de Vida na Terra Nome: Data: / / 1. Completa os espaços em branco, das afirmações que se seguem,

Leia mais

PROTOCTISTAS AS ALGAS

PROTOCTISTAS AS ALGAS PROTOCTISTAS AS ALGAS Por: Prof. Anderson Moreira ALGAS Termo sem significado taxonômico que denomina diversos tipos de organismos fotossintetizantes, uni ou multicelulares, classificados no reino Protoctista.

Leia mais

Estrutura da Terra Susana Prada

Estrutura da Terra Susana Prada Estrutura da Terra Susana Prada Grandes divisões dos tempos geológicos 13% 87% ESCALA DOS TEMPOS GEOLÓGICOS Era Período Época Cronologia Presente Quaternário Cenozóico Terciário Fanerozóico Cretácico Mesozóico

Leia mais

COLÉGIO ESTADUAL HELENA KOLODY E.M.P. TERRA BOA - PARANÁ CAPÍTULO 4-2ª PARTE. Pág. 47

COLÉGIO ESTADUAL HELENA KOLODY E.M.P. TERRA BOA - PARANÁ CAPÍTULO 4-2ª PARTE. Pág. 47 COLÉGIO ESTADUAL HELENA KOLODY E.M.P. TERRA BOA - PARANÁ CAPÍTULO 4-2ª PARTE Pág. 47 Professora Leonilda Brandão da Silva E-mail: [email protected] http://professoraleonilda.wordpress.com/

Leia mais

A ORIGEM DA VIDA. Hipótese autotrófica e heterotrófica

A ORIGEM DA VIDA. Hipótese autotrófica e heterotrófica A ORIGEM DA VIDA Hipótese autotrófica e heterotrófica HIPÓTESE AUTOTRÓFICA Necessidade de alimento Seres autotróficos: capazes de produzir o alimento necessário plantas clorofiladas e algumas bactérias

Leia mais

PROTEÍNAS E AMINOÁCIDOS CARBOIDRATOS VITAMINAS

PROTEÍNAS E AMINOÁCIDOS CARBOIDRATOS VITAMINAS UNIVERSIDADE FEDERAL DE ALAGOAS CAMPUS ARAPIRACA/PÓLO PENEDO CURSO: ENGENHARIA DE PESCA DISCIPLINA: TECNOLOGIA E INSPEÇÃO DO PESCADO PROF A : TALITA ESPÓSITO PROTEÍNAS E AMINOÁCIDOS CARBOIDRATOS VITAMINAS

Leia mais

Filo Phaeophyta algas pardas

Filo Phaeophyta algas pardas Filo Phaeophyta algas pardas P. E u k a r y a Grupo monofilético, com cerca de 1500 espécies divididas entre 260 gêneros. Espécies anuais e perenes. A maioria das espécies é marinha sendo que apenas algumas

Leia mais

LITOSFERA. Tempo Geológico. Página 1 com Prof. Giba

LITOSFERA. Tempo Geológico. Página 1 com Prof. Giba LITOSFERA Tempo Geológico Página 1 Considera-se tempo geológico aquele transcorrido através de fenômenos naturais desde a formação da Terra até os dias de hoje, o tempo histórico se inicia com o surgimento

Leia mais

Algas douradas. Luciana O. S.

Algas douradas. Luciana O. S. Algas douradas Luciana O. S. Algas douradas (Chrysophyta) Crisófitas são seres unicelulares ou coloniais, ás vezes filamentosos. Os organismos podem ser nus, providos de uma fina parede celular ou recobertos

Leia mais

BIOLOGIA CITOLOGIA E DIVISÃOCELULAR PROF ESTEVAM

BIOLOGIA CITOLOGIA E DIVISÃOCELULAR PROF ESTEVAM BIOLOGIA CITOLOGIA E DIVISÃOCELULAR PROF ESTEVAM PADRÕES CELULARES 1) (VUNESP) Os procariontes diferenciam-se dos eucariontes porque os primeiros, entre outras características, a) não possuem material

Leia mais

A CÉLULA VEGETAL: estrutura

A CÉLULA VEGETAL: estrutura 2012-04-20 UNIVERSIDADE AGOSTINHO NETO FACULDADE DE CIÊNCIAS DEI-BIOLOGIA ---------------------------------------------- Aula 3: teórico-prática A CÉLULA VEGETAL: estrutura (, Ano lectivo 2012) Por: Prof.

Leia mais

Algas. Características Próprias: amarelas, vermelhas, pardas, azuis, castanhodouradas, A reprodução é tão variada quanto as formas e

Algas. Características Próprias: amarelas, vermelhas, pardas, azuis, castanhodouradas, A reprodução é tão variada quanto as formas e Algas Características Próprias: Organismos Fotoautotróficos (alguns crescem heterotroficamente) Se diferenciam das plantas por não necessitarem de sistema vascular para transporte de nutrientes Muitas

Leia mais

Biodiversidade e Ecologia de Macroalgas Marinhas Brasileiras

Biodiversidade e Ecologia de Macroalgas Marinhas Brasileiras Biodiversidade e Ecologia de Macroalgas Marinhas Brasileiras Biodiversidade e Ecologia de Macroalgas Marinhas Brasileiras Carolina A. A. Azevedo Fábio Nauer O que são algas? As algas não constituem uma

Leia mais

ALGAS MONERA PROKARYA PROTISTA EUKARYA. procarióticas. Algas. eucarióticas. Nas próximas aulas estudaremos: algas eucarióticas

ALGAS MONERA PROKARYA PROTISTA EUKARYA. procarióticas. Algas. eucarióticas. Nas próximas aulas estudaremos: algas eucarióticas ALGAS sistemática: antiga REINO nova - DOMÍNIO Algas procarióticas eucarióticas MONERA PROTISTA PROKARYA EUKARYA Nas próximas aulas estudaremos: algas eucarióticas organismos fotossintetizantes do Domínio

Leia mais

Biologia e Geologia Módulo 4 Meiose e ciclos celulares

Biologia e Geologia Módulo 4 Meiose e ciclos celulares FICHA (IN)FORMATIVA Nº 3 Biologia e Geologia Módulo 4 Meiose e ciclos celulares A reprodução sexuada distingue-se da assexuada pelo factio de cada descendente ser o resultado de uma fecundação, isto é,

Leia mais

Filo Phaeophyta algas pardas

Filo Phaeophyta algas pardas algas pardas Grupo monofilético, com cerca de 1500 espécies divididas entre 260 gêneros. Espécies anuais e perenes. A maioria das espécies é marinha sendo que apenas algumas ocorrem em água doce. Dominam

Leia mais

Caderno de Exercícios de Recuperação de Biologia Turma: 222 1 Bimestre. Aluno(a): Data: / /

Caderno de Exercícios de Recuperação de Biologia Turma: 222 1 Bimestre. Aluno(a): Data: / / Colégio Mallet Soares Caderno de Exercícios de Recuperação de Biologia Turma: 222 1 Bimestre Aluno(a): Data: / / 1. (Udesc) As micorrizas são associações ecológicas entre espécies de fungos e raízes de

Leia mais

Origem da vida. Professor Fláudio

Origem da vida. Professor Fláudio Origem da vida Professor Fláudio Origem da vida Objetivos desta aula Entender as teorias que explicam a origem dos primeiros seres vivos. Diferentes tipos de células e seus componentes químicos. Níveis

Leia mais

Célula Procarionte X Célula Eucarionte

Célula Procarionte X Célula Eucarionte Célula Procarionte X Célula Eucarionte Células procarióticas (grego protos, primitivo, e Karyon, núcleo) Núcleo antigo Surgimento a bilhões de anos atrás Bactérias e Cianobactérias (algas) Não apresenta

Leia mais

BIOLOGIA Respiração e Circulação

BIOLOGIA Respiração e Circulação Respiração e Módulo 30 Página 42 à 56 Forma de obter o oxigênio necessário para obter energia através dos alimentos. CELULAR EXTERNA CELULAR: C6H126O6 6H2O + 6CO2 + ENERGIA -Glicólise Glicose Piruvato

Leia mais

Membranas celulares e envoltórios. Prof. Renato Feijão

Membranas celulares e envoltórios. Prof. Renato Feijão Membranas celulares e envoltórios Prof. Renato Feijão MODELO MOSAICO FLUIDO (Singer & Nicholson 1972) MEMBRANA PLASMÁTICA Membrana citoplasmática, plasmalema ou membrana celular. Quem possui? TOOOOODOS

Leia mais

Reino Protoctista: Algas

Reino Protoctista: Algas Capítulo 13 Reino Protoctista: Algas Ciências Profa. Jéssica 2019 Características gerais das algas - Eucariontes; - Uni ou pluricelulares; - Autótrofas; * Apesar de possuírem o pigmento clorofila (de cor

Leia mais

Programa Analítico de Disciplina BVE202 Biologia e Ecologia de Algas e Briófitas

Programa Analítico de Disciplina BVE202 Biologia e Ecologia de Algas e Briófitas Programa Analítico de Disciplina Departamento de Biologia Vegetal - Centro de Ciências Biológicas e da Saúde Número de créditos: 3 Teóricas Práticas Total Duração em semanas: 15 Carga horária semanal 1

Leia mais

Atividade Complementar

Atividade Complementar Atividade Complementar Setor de Educação de Jovens e Adultos Ciências da Natureza Ensino Médio Tema: Evolução Sistemática (Uso do Cladograma) Esta atividade tem como objetivo complementar e aprofundar

Leia mais

Plano de Ação para a Energia Sustentável. Go Local Por Uma Cidade Sustentável Sesimbra, 9 de maio de 2014

Plano de Ação para a Energia Sustentável. Go Local Por Uma Cidade Sustentável Sesimbra, 9 de maio de 2014 Plano de Ação para a Energia Sustentável Go Local Por Uma Cidade Sustentável Sesimbra, 9 de maio de 2014 Plano de Ação para a Energia Sustentável de Palmela (PAESP) Alterações climáticas? Pacto de Autarcas

Leia mais

O Reino Protoctista. Introdução. Engloba algas e protozoários. Grupo polifilético ancestralidade distinta. Mais complexos que os Monera.

O Reino Protoctista. Introdução. Engloba algas e protozoários. Grupo polifilético ancestralidade distinta. Mais complexos que os Monera. Reino Protoctista Introdução Introdução O Reino Protoctista Engloba algas e protozoários Antes: vegetal e animal. Grupo polifilético ancestralidade distinta Limites não estabelecidos definitivamente. Mais

Leia mais

CÉLULA VEGETAL - PAREDE CELULAR

CÉLULA VEGETAL - PAREDE CELULAR Material da Profa. Dra. Durvalina Maria Mathias dos Santos. Disciplina de Biologia Celular, Unesp, Jaboticabal. 2007 1 CÉLULA VEGETAL - PAREDE CELULAR NA FIGURA ABAIXO PODE SER COMPARADA A IMPORTÂNCIA

Leia mais

A Célula. Depois do aprimoramento desse instrumento tornou- se possível o estudo da célula. É a área da Biologia responsável pelo estudo da célula.

A Célula. Depois do aprimoramento desse instrumento tornou- se possível o estudo da célula. É a área da Biologia responsável pelo estudo da célula. A Célula Citologia É a área da Biologia responsável pelo estudo da célula. Microscópio Depois do aprimoramento desse instrumento tornou- se possível o estudo da célula. Elab.: Prof. Gilmar 2 Elab.: Prof.

Leia mais

Sistema Respiratório dos Vertebrados

Sistema Respiratório dos Vertebrados Sistema Respiratório dos Vertebrados Respiração: processo pelo qual o O 2 é transportado para a membrana de trocas gasosas a partir do meio externo e pelo qual o CO 2 é transportado para fora da membrana,

Leia mais

Quais são os representantes do reino vegetal?

Quais são os representantes do reino vegetal? AULA 2 AS DIVISÕES DO REINO PLANTAE Apresentação Seqüência evolutiva das plantas Talófitas - algas Criptógamas - Briófitas e Fanerógamas - Gimnospermas e Angiospermas Anna Frida Hatsue Modro Reino vegetal

Leia mais

Características Gerais. Características Fisiológicas dos Protozoários. Características Gerais dos Protozoários

Características Gerais. Características Fisiológicas dos Protozoários. Características Gerais dos Protozoários Professora Denise Biologia www.e-conhecimento.com.br Características Gerais Eucariontes Não se encaixam em nenhum dos outros reinos Grupo Artificial, Polifilético mais de um ancestral Como são muito distintos,

Leia mais

Filo: Bacillariophyta (Diatomáceas)

Filo: Bacillariophyta (Diatomáceas) Filo: Bacillariophyta (Diatomáceas) responsáveis por 25% da produtividade primária mundial apareceram a cerca de 250 milhões de anos e tornaram-se abundantes a cerca de 100 milhões de anos estima-se que

Leia mais

pluricelulares eucariontes são autotróficas fotossíntese

pluricelulares eucariontes são autotróficas fotossíntese As plantas são seres pluricelulares e eucariontes. Nesses aspectos elas são semelhantes aos animais e a muitos tipos de fungos; entretanto, têm uma característica que as distingue desses seres - são autotróficas.

Leia mais

PlanetaBio Resolução de Vestibulares UNICAMP 2014 1ª fase

PlanetaBio Resolução de Vestibulares UNICAMP 2014 1ª fase 1- O tecido muscular cardíaco apresenta fibras a) lisas, de contração voluntária e aeróbia. b) lisas, de contração involuntária e anaeróbia. c) estriadas, de contração involuntária e aeróbia. d) estriadas,

Leia mais